ARKEOLOJİ BİLİMİ VE TARİH BİLİNCİ

Uğur Pişmanlık

İnsanoğlu ilk çağda yaşamını sınırlı bir zaman ve mekan içerisinde sürdürüyordu. İnsanlık kültürü gelişip yeni kıtalar keşfedildikçe, zaman ve mekanın, üzerinde yaşadığı daracık alanla sınırlı olmadığını gördü. Dünya, insanın gözünde küçüldü ancak bilimin daha da ilerlemesi ve teknolojinin gelişmesi ile evrenin sonsuzluğunu hayretle karşıladı. Dünyanın sınırlarını zorlayan insan, kendisini uzayın, zamanın ve mekanın boşluğuna bıraktı. Bilimsel olarak düşünebilen ve algılayabilen günümüz insanı, işleyen tarihsel sürecin ve yaşamın, mikro zaman ve mekandan, makro mekan ve  zamana doğru yolculuk yaptığının bilincine vardı.
Tarih, toplumların ya da insanlığın hafızasıdır.Basitten karmaşığa, aşağıdan yukarıya doğru sarmal bir gelişme gösteren toplumsal yaşam, insanın tarihini de oluşturuyordu. Tarih de, tarihçi de bir kavram olarak misyonu ile birlikte dilimizdeki yerini aldı.yazının bulunuşuyla birlikte, tarih yazıcıları da, insanlık adına önemli bir işe soyundu:İnsanlığın tarihini yazmak.
Tarih yazmak, bir bilinç birikim işidir. Hikaye yazılır gibi tarih yazılmıyor. Tarih yazmak ciddi bir iş olduğu kadar, aynı zamanda kendi içinde sosyal, siyasal, kültürel, ve ahlaki sorumluluğunu da içerir. Tarih yazmak, tarihçinin yani tarih bilimcisinin işi. Tarih yazmayı istemek, tarih yazmaya yetmiyor.
Tarihi anlamak, yorumlamak ve tarihi yazmak için tarihi iyi bilmek gerekiyor. İnsanlığın bütün bir geçmişinden bu güne geçirdiği sosyo ekonomik  kültürel ve siyasal gelişmesinin bilinmesiyle, geleceğin biçimlenmesinde tarih bilinci önemli bir rol oynuyor.
Eğer arkeoloji, tarih bilimi ve antropoloji gibi bilimler olmasaydı. Tarihçiler insanlığın oluşumunu geçirdiği evreleri, kültürleri tanımayacaklar bilmeyeceklerdi. Tarihçiler ise yazılı dönem öncesi insanlığın elinde ve bilgiler olmadan yorumlayamazdı. Akeologların dünyanın neresinde olursa olsun başta Anadolu olmak üzere her kazdığı yerleşim yerinin, her bulduğu taş ya da malzeme, insanın geçmişini aydınlatmada önemli bir işlev gördü. Bugün de bu görevi sürdürüyor. Ve, yaşı milyonla ifade edilen dünyamızın ve  on bin yıllık  tarihi olan insanın gelişme öyküsünü araştırmak için arkeologlara daha çok iş düşüyor.
Arkeoloji, İnsanoğlunun geçmişinin araştırılması, bizim bugünden yarına ışık tutmamızda önemli bir rol oynuyor. Bu nedenle arkeoloji ciddi ve özverili bir meslek dalıdır. Günümüz insanlığına sayısız oranda ve önemli derecede kültür miraslarını ortaya çıkaran da onlardır. Onlar, taşları okuyan ve taşların sırrını çözen günümüzün bilimsel büyücüleridir.
İnsanlığın, araştırıldığı her çağda, tarihe bakışı, tarih anlayışı, yorumu her zaman farklı yorumlarla anlatılmıştır. Farklı yorumlarla anlatılmasının temelinde ise, tarihin yeniden yorumunu gerektirecek bilgi ve bulguların ortaya çıkması yatmaktadır. Ancak, insanoğlunun tarihe, antik çağa ve kendi geçmişine duyduğu  o gizemli merak her zaman devam edecektir.
Arkeoloji bilimi, bu sürecin araştırılmasında ve geçmişin bilinmesinde önemli bir rol oynarken, tarih bilimi ve tarihçi de arkeolojinin ortaya çıkardığı bulguların açıklanması ve yorumlanması yoluyla geçmişin dünyasına ışık tutuyor. Kısacası, insanın kendi geçmişine duyduğu merak ve bilgilenme ihtiyacının temelinde geçmişe duyulan özlemin ötesinde, dünü, bugünün durduğu noktayı ve geleceği anlama kaygısından kaynaklanmaktadır. Geçmişle gelecek arasındaki bu süreci anlama çabası karşımıza tarih bilinci olarak çıkıyor. İnsanoğlu işte bu nedenlerle Arkeoloji, Antropoloji ve Tarih bilimi alanlarına yöneliyor. Bu da insanın tarihe, dolayısıyla kendi geçmişine olan ilgisini açıklıyor.
İnsanın kendisini tanımaya ve tanımlamaya ve çalıştığı bu uğraşlar sonucu, insanoğlu kendisini biraz daha keşfederek olanaklarının ve ufkunun sınırlarının biraz daha genişletip doğaya ve yaşadığı sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel sürece egemen olma çabası içerisine giriyor.
Gelecek bin yılların tarihini ise tarihin belirli bir evresine takılıp olanlar değil, tarihin o geçmiş birikiminden yararlanarak geleceği yeniden şekillendiren ileri bir dünya görüşüne sahip olanlar belirleyecektir.



Eklenme Tarihi : 13.12.2010
Okunma Sayısı : 515

Tüm Sanatsal İçerikler İçin Tıklayın